Canzóna napulitana

Dda Wikipedia.
Vaje a: navigazione, truova
Nu guagliunciello e nu vicchiariello che sonano nu mutivo.
« Jesce sole, jesce sole,
Nun te fà cchiù suspirà,
Siente maje che le figliole,
Hanno tanto da prià?
 »

Pparole d' 'a primma stofa d' 'a primma canzona napulitana storica d' 'o Millequattuciento , 'a primma ca s'hanno nutizie certe. 'E vierze stanno astipate dint' 'a Bibliuteca Nazziunale 'e Parigge.

Una d' 'e ccose ca fecette addeventà Napule accussì fammosa pe tutt' 'o munno, a fora d' 'o sole, d' 'a pizza, Margellina, d' 'o Vesuvio e 'e San Gennaro, fuje securamente 'a Canzóna napulitana.

Chesta particulare forma d'arte ca a Napule, tene siecule 'e storia; nascette ntuorno ô Milledujeciento ma, avette 'o periodo 'e cchiù granne successso, tra 'a fina d' 'o Ottuciento e 'o prencipio d' 'o Noveciento.

Fuje propio dinto a chillu periodo d'oro ca nascetteno 'e cchiù belli ccanzone, 'e cchiù granne puete e 'e meglio museciste napulitane, senza vulé levà merito a chille ca venetteno a doppo.

'E ccanzone nate dinto a chillu periodo, c' 'o tiempo, addeventajeno e fujeno chiammate "classiche", e ancora ogge, a distanza 'e cchiù 'e nu secolo, so' ancora cantate d' 'e meglio cantante, napulitane, taliane e straniere e so' apprezzate pe tutto 'o munno.

Ognuna 'e chesti ccanzone, è na storia; 'a storia 'e chi l'ha scrivette, 'e chi l'ha musecaje, chi l'ha cantaje, addò, quanno, comme e pecché.

Spisso so' storie allère oppure amare, ê vvote pareno quase nu rumanzo .

L'atmusfera d' 'o Festival 'e Napule e, primma ancora, 'a Piererotta, 'e mutive, 'e pparole, 'a meludia, so' tutte cose ca oramaje, so' trasute a fà parte d' 'a storia e d' 'a tradezzione e d' 'a cultura 'e Napule.

Tramete chesti canzone famose, se scrivette 'a storia d' 'a canzóna napulitana, 'a quanno nascette, nfino ê juorne d'ogge .

Chesta è una 'e chelli ccose belle ca fanno parte 'e ll'onore 'e Napule, 'a cchiù genuina, autenteca e vera.

Na bannera addò nce stanno scritto 'ncopp'a 'e cchiù belli note, 'e cchiù belli pparole d'ammore, 'e cchiù belli sentemiente.

Proprio grazie a tuttu chesto, ca Napule è canusciuta pe tutto 'o munno, comme 'a Patria d' 'a canzona.

Cu 'a parola canzona napulitana se fa riferimento â museca popolare ca nasce o è nata a Napule.

Strumiente[càgna | càgna surgente]

'E strumiente classiche d' 'a canzóna napulitana songo:

A chisti ccà s'ajjontene 'e Tamorre e Tamburielle, Caccavella, Putipù, Triccaballacche, Calascione, Nacchere, Scetavaiasse e l'ati strumiente costruite spisso spisso cu 'a manera artigianale.

Storia[càgna | càgna surgente]

Si se levane 'a miezo 'e villanelle e 'e ccanzone popolare 'e primma d' 'o 1800 e ca nun tenevene ancora pricisamente 'a struttura d' 'a melodia e d' 'a lirica, caratteristica d' 'a Canzona Napulitana.

Paricchie studiuse fanno nascere 'a canzone napulitane, ca se canosce pe tutto 'o munno, 'o 1835 c' 'o piezzo Te voglio bene assaje. 'E pparole fujene scritte d' 'o poete Raffaele Sacco e 'a museca nce 'a mettette 'o maestro Francesco Campanella. 'A canzone fuje presentata 'o 7 'e settembre d' 'o 1835 â "Festa 'e Piererotta".