Gastrunumia
| Pe' faore scancellate 'sta rrobba Please delete / Löschen sie bitte / Cancellate prego / Supprimez s'il vous plaît / Borrade por favor / Пожалуйста, удалите |
a' gastronomià (dàl grecò gàstèr = ventrè e nomìà = leggè) è linsièm re' tecnìch e re' artì culinariè; o' far buonà cucinà.
In sensò latò cu gastronomià si intènd o' studiò ra' relaziòn tra cultùr e cibò ed è quindì na' sciènz interdisciplinàr ca' coinvòlg a' biologià, lagronomià, lantropologià, a' storià, a' filosofià, a' psicologià e a' sociologià.
Il primò trattàt e' gastronomià, in cui si fondà a' figurà dellintellettuàl gastronomò, è probabilmènt "La fisiologià ro' gustò" e' Jeàn Anthèlm Brillat-Savarìn (testò ro' XIX secolò o' cui titolò complèt è Physiologiè du Gòût, ou Méditatiòns de Gastronomiè Transcendantè; ouvràg théoriquè, historiquè et à lòrdr du joùr, dédìé aux Gastronomès parisièns, par nu' Professeùr, membrè de plusieùrs socìétés littérairès et savantes).
LItalià vantà na' notevòl e varià tradiziòn gastronomicà. Fra e' trattàt italiàn 'ncoppa gastronomià si ricòrd o' Librò de Artè Coquinarià e' Maèstr Martìn (secòl XV) e o' manuàl a' sciènz in cucinà e làrt e' mangiàr bbene pubblicatò, a' primà voltà, into 1891 ra Pellegrìn Artusì e ca' continuà ad esserè ristampàt nata vota oggi.
Nègl ultimì annì si è risvegliàt into pubblìc nu' notevòl interèss ppe a' gastronomià e lenologià, e numeròs associaziòn si occupàn ra' riscopèrt e ra' salvaguardià re' tradiziòn regionàl (ad esempiò Slòw Foòd e lAccademià Italiàn ra' Cucinà).