Vai al contenuto

Annummerazione 'e ll'aucielle dint'a Campania, Sud-Lazzio, Abruzzo, Mulise, Puglia, Baselecata e Calavria

'A Wikipedia.

Chest'è n'annummerazione 'e ll'aucielle dint'a Campania, Sud-Lazzio, Abruzzo, Mulise, Puglia, Baselecata e Calavria, ca piglia funnamiento 'a una d''e ffatiche cchiù canusciute int'a Zoologgia, 'a 'o prufessore Oronzio Gabriele Costa, ca facette chest'annummerazione ndettaglio p''o Regno 'e Napule.[1]

S'ha da tené a mmente:

  • Songo 'e nomme int'a llengua napulitana.
  • Songo marcate e adatte chelle scanusciute nNapulitano all'ebbreca.[2]
  • Nce stanno nutarelle nCchiù pe ghienchere cu ll'uso letterario e ll'animale nquistione.
  • Chelle ca storicamente cagnajeno nCrassifecazziona se so' mò accunciate.
  • Ntra parentese véne scritto ll'origgene d''o nommo a siconno Costa.[1]
  • Ntra [] véneno 'e nummere e 'a paggena int'a Costa.[1] Se putesse fà cumpleto cu na nutarella a Gusumpaur.[3]

Ordine Strigiformes

[cagna | cagna surgente]
  • Gen. Tyto
    • Facciuommo o puro meno generico: Barbaggianni (Napule), (Tyto alba, Lin.)[3. pp.15]

(Passeres, Lin.)

  • Gen. Laniere; (Lanius, Lin.)
    • Laniere cinericcio[2]; (Lanius excubitor, Lin.)[1. pp.18]
    • Crastola (Napule) / Guérula (Napule) / Quérula-capirossa (Napule) / Querula capinera (Napule) / Guaraquaglie (Ischia) / Fresone verace (Capri); (Lanius rufus)[2. pp.18]
    • Querula passaràila (Napule) / Pagliònica (Napule) / Feliàra (Calavria); (Lanius minor, Lin)[3. pp.19]
    • (Lanius collurio, Lin.)[2][4. pp.28]
  • Gen. Pigliamosche; (Muscicapa, Lin.)
    • Pappamosche (Capri); (Muscicapa grisola, Lin.)[1. pp.19]
    • Calandrella monacella (Capri); (Muscicapa albicollis, Temm.)[2. pp.20]
    • Passara luttuosa[2]; (Muscicapa luctuosa, Temm.)[3. pp.20]
  • Gen. Saxicola; (Saxicola, Lin.)
  • Gen. Oenanthe; (Oenanthe, Lin.)
    • Codijànco (Napule) / Palommella verace (Capri); (Oenanthe oenanthe)[2. pp.24]
  • Gen. Phoenicurus; (Phoenicurus, Lin.)
    • Codirusso prevatariello (Napule) / Capo-nera (Napule); (Phoenicurus phoenicurus, Lin.)[4. pp.24]
    • Codirosso prevetariello (Napule) / Zellecchia vecchia (Capri); (Phoenicurus ochruros, S.G. Gmelin)[5][7. pp.25]
    • Silvia petto-azzurro[2]; (Luscinia svecica, Lin.)[8. pp.25]
    • Ruscignuolo (Nap., Cap. ed altrove); (Luscinia megarhynchos, Brehm)[9. pp.25]
  • Gen. Oenanthe;
    • Palommella monacella (Capri); (Oenanthe hispanica melanoleuca)[32. pp.32]
    • Monachella (Nap.); (Oenanthe hispanica hispanica)[33. pp.33]
  • Gen. Bombycilla;
    • Bombycilla garrula[2]; (Bombycilla garrulus)[1. pp.20]
  • Gen. Tordo; (Turdus, Lin.)
    • Miérulo ♂ / Mérula ♀ (Napule) / Miérle ♂ / Mèrla ♀ (Vall'e Comine); (Turdus merula, Lin.)[6][1. pp.21]
    • Turdu (Napule) / Turde (Vall'e Comine); (Turdus torquatus, Lin.)[2. pp.21]
    • Turdu viscivoro[2]; (Turdus viscivorus, Lin.)[3. pp.21]
    • Turdu mezzano[2]; (Turdus pilaris, Lin.)[4. pp.21]
    • Turdu bottaccio[2] / Marvizzo[7] ; (Turdus musicus, Lin.)[5. pp.22]
    • Turdu iliaco[2] / Marvizzella[7]; (Turdus iliacus, Lin.)[6. pp.22]
  • Gen. Gracola; (Gracula, Cuv.)
    • (Gracula rosea - Turdus roseus, Lin.)[1. pp.23]
  • Gen. Sturnus
    • Storno (generale); (Sturnus vulgaris, Lin.)[1. pp.46]
  • Gen. Oriolo; (Oriolus, Lin.)
    • Vòllaro (Napule) / Avòllano (Capri); (Oriolus galbula, Lin.)[1c pp.32]
    • Ráule (Vall'e Comine) (Oriolus oriolus, Lin.)
    • Capo-foscola rossastra[2]; (Phylloscopus collybita)[19. pp.28]
    • Occhio mujùlo (Capri); (Hippolais polyglotta)[20. pp.29]
    • Capo-foscola de' paduli[2]; (Acrocephalus palustris)[12. pp.26]
    • Capo-foscola cisticola[2]; (Cisticola juncidis)[13. pp.26]
    • Capo-foscola (Napule) - Capafosca; (Sylvia atricapilla, Lin.)[10. pp.26]
    • Capo-foscola dei canneti[2]; (Sylvia arundinacea)[8][11. pp.26]
    • Capo-foscola orfea[2]; (Sylvia crassirostris)[14. pp.27]
    • Capo-foscola nisoria[2]; (Sylvia nisoria)[15. pp.27]
    • Capo-foscola verace[2]; (Sylvia curruca)[16. pp.27]
    • Capo-foscola cenerina[2]; (Sylvia cinerea)[17. pp.27]
    • Ficetula; (Sylvia hortensis)[18. pp.28]
    • Capo-foscola provenzale[2]; (Sylvia undata)[21. pp.29]
    • Occhi cotto; (Sylvia melanocephala)[22. pp.29]
  • Chiummaròla (Nap.); (Prunella modularis, Lin.)[23. pp.30]
  • (Prunella collaris, Scop.)[2][24. pp.30]
  • Realino / Re d''e aucielle (Nap.); (Regulus regulus)[25. pp.30]
  • Cardinale / Realino cu 'a spoletta (Nap.); (Regulus ignicapilla, Temm.)[26. pp.31]
  • Reginella (Nap.) / Parrilla (Capri); (Troglodytes troglodytes, Lin.)[27. pp.31]
  • Gen. Motacilla;
    • Coditremola, Pappamosca e Casarinola (Nap.) / Codiàttola (Cal.) / Zinzieri (Abr.) (Motacilla alba, Lin.) [29. pp.31][Nota.:29. =28.]
    • (Motacilla cinerea, Tunst.)[2][30. pp.32]
    • Cudastra (Nap)[2] / Codanzínzëra (Valle 'e Cumino)[4] / Cuccimannedde (scn-sal) / Curcipinneddhra (Scn-Terra d'Otranto)(Motacilla flava, Lin)[31. pp.32]
  • Gen. Anthus (Lin.)
    • Situlo vaccaro (Nap.); (Anthus spinoletta, Lin.)[1. pp.33]
    • Cuarèlla (Nap.); (Anthus trivialis, Lin.)[2. pp.33]
    • Cucciarduòlo (Nap.); (Anthus pratensis, Lin.)[3. pp.34]
    • Calandrella (Nap); (Anthus campestris, Lin.)[4. pp.34]
    • (Anthus Richardi)[2][5. pp.34]
  • Gen. Caprimulgus (Lin.)
    • Zinnavacche, Boccalattàro, Boccalattèa, Nganna-pastore (Nap.) - Dèrmi (scn-Lecce) - Cordàro (scn-Reggio); (Caprimulgus europaeus, Lin.)[S/N pp. 34]
  • Gen. Apus (Lin.)
    • Rondinone / Rennenone (Nap); (Apus apus, Lin.)[1. pp.35]
  • Gen. Delichon (Lin.)
    • Rondinella e Lampetella (Nap.); (Delichon urbicum, Lin.)[3. pp. 36]
  • Gen. Riparia (Lin)
    • Ronnenella (Nap.); (Riparia riparia, Lin)[5. pp.36]
  • Gen. Galerida (Lin.)
    • Cucuccina (Foggia) - Cucòsa (Tar) - Cucugghiata (scn-Lecce); (Galerida cristata)[2. pp.37]
  • Gen. Emberiza (Lin.)
    • Cardulella (Nap.) - Verzellino (Catanzaro); (Emberiza citrinella, Lin.)[1. pp.38]
    • Ciùrlo (Nap.); (Emberiza cia, Lin)[2. pp.38]
    • (Emberiza cirlus, Lin.)[2][3. pp.39]
    • Zicco 'e canne (Nap.); (Emberiza schoeniclus, Lin.)[4. pp.39]
    • Passaro 'e canne (Nap.); (Scanusciuta nomenclatura: Emberiza palustris, Sav)[5. pp.39 == 4.]
    • (Emberiza hortulana, Lin)[2][6. pp.40]
    • (Emberiza calandra, Lin)[2][9. pp.40]
  • Gen. Parus (Lin.)
    • Parrella e Trentacinque (Napule) - Farlangòi gentile (scn-Lecce) - Zarrella - Zenzella; (Parus major, Lin.)[1. pp.40]
  • Gen. Periparus
    • (Parus ater, Lin.)[2][2. pp.41]
  • Gen Cyanistes
    • Zerepella (Nap) / Caponèccia (nap-Vitulano) - Ciciàrra (scn-Lecce) / Forgiàro (scn-Reggio); (Cyanistes caeruleus, Lin.)[3. pp.41]
  • Gen. Panurus (Koch)
    • Mustacchino / Mustacciello 'e canna (Napule); (Pannurus biarmicus, Lin.)[4. pp.41]
  • Gen Passer
    • Passero 'e pertuso (Nap.); (Passer italiae, Viell.)[1. pp.41]
    • Passera campagnola (Nap.); (Passer montanus)[2. pp.42]]
  • Gen. Petronia
    • Passaràgnola (Nap.); (Petronia petronia, Lin.)[13. pp.45]
  • Gen. Carduelis
    • Cardillo (Nap. e tutte reggiune) / Cardigle (Vall'e Comine); (Carduelis carduelis, Lin.)[5. pp.42]
    • (Carduelis cabaret, St. Müller)[2][8. pp.43]
  • Gen. Spinae
    • Lecura (Nap.) - Luvaro (scn-Reggio); (Spinus spinus, Lin.)[6. pp.43]
  • Gen. Linaria
    • Zenzella (Nap.) - Minuòcciolo (Catanz.) - Fanieddu (Tar.); (Linaria cannabina, Lin.)[7. pp.44]
  • Gen. Serinus
    • (Serinus Serinus, Lin.)[2][10. pp.44]
    • Canario (Specie straniera); (Serinus canarius domesticus, Lin.)[11. pp.44]
  • Gen. Chloris
    • Verdone e Sciurolo (Nap.) - Chirolo (nap-Vitulano) - Ciurolo (Caserta); (Chloris chloris, Lin.)[14. pp.45]
  • Gen. Pyrrhula
  • Monachino (Nap.) - Cazza mendule (scn-Lecce); (Pyrrhula pyrrhula)[1. pp.45]
  • Gen. Loxia
    • (Loxia curvirostra, Lin)[2][1b.pp.45]
  • Gen. Corvus
    • Cornacchia (Nap. e tutte regg) / Cuorve (Vall'e Comine); (Corvus corax, Lin.)[1. pp.47]
    • (Corvus corone, Lin.)[2][2. pp.47]
    • Mulacchia (nap-varie regg.) - Curnacchia griggia (Vall' 'e Comino)[4] - Ciòla / Ciàula (scn-terra d'Otranto);(Corvus cornix, Lin.)[3. pp.47]
    • Cornacchia nera (Nap) - Craula (scn-Lecce); (Corvus frugilegus, Lin.)[4. pp.47]
    • Cola (Tar/Lecce)[2]; (Corvus monedula, Lin.)[5.pp.48]
  • Gen. Pica
    • Cola (nap-Barletta)/Mita (scn-Lecce) - Ciaola; (Pica pica, Lin.)[s/n1 pp.48]
  • Gen. Garrulus
    • Pica (Nap. e tutte reggiune); (Garrulus glandarius, Lin.)[s/n2 pp.48]
  • Gen. Pirrocorace; (Pyrrhocorax, Temm.)
    • (Pyrrhocorax graculus, Temm.)[1b. pp.23]
  • Gen. Sitta
    • (Sitta europaea, Lin.)[2][1. pp. 49]
  • Gen. Certhia
    • (Certhia familiaris, Lin.)[2][1b. pp. 49]
  • Gen. Merops
    • Aparulo (Nap.) / Acquarulo Guaraquaglie (Ischia) ; (Merops apiaster, Lin.)[1b. pp.50]
  • Gen. Alcedo
    • Martiniello / Pescatore / Auciello S. Nicola (Nap.) - Nicola pescatore (Tar.); (Alcedo atthis, Lin.)[1. pp. 51]
  • Gen. Upupa
    • Luppeca / Uppeca (Nap.) - Papuscia (Lecce) - Babalucco (S. Marco in Lamis); (Upupa epops, Lin.)[1. pp.50]
  • Gen. Dryocopus
    • Colajàppicu (scn-Calav. ult.); (Dryocopus martius, Lin.)[1b pp. 51]
  • Gen. Picus
    • Scassa-gallinaro / Tozzo-pica (Nap.) / Uall'e sélva (Vall'e Comine); (Picus viridis, Lin.)[2. pp. 51]
  • Gen. Dendrocopus
    • Caca-fuocu, Fuocu-nculo (Nap) - Frisùne monaciello (nap-Capri) - Picùne (nap-Calav. citra) / Picchie cavallare (Vall'e Comine); (Dendrocopos major, Lin.)[3. pp.51]
    • Picone (Abruzzo); (Dendrocopos medius, Lin.)[4. pp.52]
  • Gen. Dryobates
    • (Dryobates minor, Lin.) Picchie (Vall'e Comine)[5. pp.52]
  • Gen. Jinx
    • Turcicuollo/Pizzicaformiche (Nap) / Torciara (Abr.); (Jynx torquilla, Lin.)[1. pp.52]
  • Gen. Cuculus
    • Cucù (Nap) / Cùcco (Altrove) / Cucure (Vall'e Comine); (Cuculus canorus, Lin.)[1b. pp.52]

Ordine IV. Palumme (Columbae)

[cagna | cagna surgente]
  • Gen. Columba
    • Palummo (Nap) / Palummo selvaggio (cocche pizze); (Columba palumbus, Lin.)[1. pp.53]
    • Palommella d''a Cava (Nap.); (Columba oneas, Lin.)[2. pp.53]
    • Palummo Forchiàro (Nap.) / Palummo selvaggio (cocche pizze); (Columba livia, Lin.)[3. pp.53]
  • Gen. Streptopelia
    • Tortorella (Nap.) / Tertrèlla (Vall'e Comine); (Streptopelia turtur, Lin.)[4. pp.54]
  • Gen. Pavo
    • (Pavo cristalus, Lin)[a. pp.54]
  • Gen. Meleagris
    • Pinto / Pirro / Gallinaccio ♂, Gallotta ♀, Galledinio (Nap.) / Caglenacce / Pappacce / Vicce (Vall'e Comine); (Meleagris gallo pavo, Lin)[b. pp.54]
  • Gen. Phasianus
    • (Phasianus colchicus, Lin.)[d. pp.54]
  • Gen. Gallus
    • Vallo ♂ / Vallina ♀ [4] / Ualle ♂ / Caglina ♀; (Gallus gallus domesticus, Lin.)[a. pp.55]
  • Gen. Tetrastes
    • (Tetrastes bonasia, Lin)[1. pp. 55]
  • Gen. Ptilopachus
    • (Ptilopachus petrosus, Lin)[2. pp. 56]
  • Gen. Perdix
    • Starna (comune); (Perdix perdix, Lin)[3. pp.56]
  • Gen. Alectoris
    • Pernice (Nap. ed altrove); (Alectoris rufa, Lin.)[4. pp.56]
    • Pernice (Nap); (Alectoris graeca, Lin.)[5. pp.56]
  • Gen. Coturnix
    • Quaglia (Generale); (Coturnix coturnix, Lin.)[1. pp.57]
  • Gen. Numida
    • Gallina turchesca (Nap.); (Numida meleagris, Lin)[c. pp.54]
  • Gen. Struthio
    • (Struthio camelus, Lin.) (Esotica, propria d''e deserti e ll'Affrica; auciello 'e ccorte.)[1a pp.57]
  • Gen. Otis
    • (Otis tarda, Lin.) (Rarissima)[1b pp.57]
  • Gen. Tetrax
    • Pitarra (Puglia); (Tetrax tetrax, Lin.) [2. pp.48]

Ordine Charadriiformes

[cagna | cagna surgente]
  • Gen. Burhinus
    • Reverzino riale (Nap.), Tre-tarì; Turli (Lecce), Occhio di bove (Tar.); (Burhinus oedicnemus, Lin.)[1 pp.58]
  • Gen. Pluvialis
    • Plueri, prajeri, pelieri (Nap); (Pluvialis apricaria, Lin.)[2. pp.59]
    • (Pluvialis squatarola, Lin.)[1. pp.59]
  • Gen. Vanellus
    • Pavoncella (Nap.). (Vanellus vanellus, Linn.)[2. pp.60]
  • Gen. Haematopus
    • Gambetta e Vedovella (Nap.); (Haematopus ostralegus, Lin.)[1. pp.60]
  • Gen. Larus (Nap. Gavine/Gaife ; Altri: Gaine) [pp. 72]
    • Gaivone bianco (Nap); (Larus marinus, Lin) [1. pp. 72]
    • Gaifone (Nap); (Larus argentatus, Pon) [2. pp. 73]

Ordine Gruiformes

[cagna | cagna surgente]
  • Gen. Grus
    • (Grus grus, Lin.)[1b. pp.60]
    • (Grus virgo, Lin.)[2. pp.61]

Ordine Pelecaniformes

[cagna | cagna surgente]
  • Gen. Ardea (biologgia)
    • Aròj (scn-Lecce); (Ardea cinerea, Lin.)[1. pp. 61]
    • Rusiello (Nap.); (Ardea purpurea, Lin.)[2. pp. 61]
    • Aurana jànca (Nap.); (Ardea alba, Lin.)[3. pp.61]
  • Gen. Ixobrychus
    • Auranella (Nap.); (Ixobrychus minutus, Lin.)[4. pp.61]
  • Gen. Egretta
    • Garzotta (Nap.); (Egretta garzetta, Lin.)[5. pp.62]
  • Gen. Ardeola
    • Auranella melata (Nap.), Zippettone (nap-Barletta); (Ardeola ralloides, Lin.)[6. pp.62]
  • Gen. Nycticorax
    • (Nycticorax nycticorax, Lin.)[7. pp.62]
  • Gen. Botaurus
    • Capone salvatico (Nap.); (Botaurus stellaris, Lin.)[8. pp.62]

Ordine Ciconiiformes

[cagna | cagna surgente]
  • Gen. Ciconia
    • (Ciconia ciconia, Lin.)[1. pp.63]
    • (Ciconia nigra, Lin.)[2. pp.63]
  • Gen. Leptopilos
    • (Ciconia saccata-->Gen. Leptopilos, Lin.)[3. pp.63] (ref. a n'ata parta)

Ordine Pelecaniformes

[cagna | cagna surgente]
  • Gen. Platalea
    • Palettone (Nap, e riesto 'e reggiune); (Platalea leucorodia, Lin.)[1b. pp.63]
  • Gen Plegadis
    • (Plegadis falcinellus, Lin.)[1c. pp.63]

Ordine Charadriiformes

[cagna | cagna surgente]
  • Gen. Numenius
    • Fischione, Ciarluottolo (Nap) — Fischia-bovi (scn-Lecce); (Numenius arquata, Lin.)[1. pp.64]
    • Ciarluottolo riale (Nap); (Numenius phaeopus, Lin)[2. pp.64]
    • Fischione ferrajuolo (Stor. degli Uccelli) — Gallozzella (Nap);(Numenius tenuirostris, Lin.)[3. pp.64]
  • Gen. Scolopax
    • Beccaccia / Arcèra (Nap); (Scolopax rusticola, Lin.)[1b. pp.64]
    • (Scolopax major, Lin.)<scan/>[2. pp.65]
  • Gen. Gallinago
    • Pizzardella (?)(Nap); (Gallinago gallinago, Lin.)[3. pp.65]
  • Gen. Lymnocryptes
    • Beccaccina / Arcigliòla / Arcigliuolo (Nap); (Lymnocryptes minimus, Bru.)[4. pp.65]
  • Gen. Calidris
    • (Calidris alba, Pal.)<scan/>[1. pp.65]
  • Gen. Philomachus
    • (Philomachus pugnax, Lin.)<scan/>[2. pp.66]
  • Gen. Calidris
    • (Calidris ferruginea, Pon.)<scan/>[3. pp.66]
    • (Calidris minuta, Lei.)<scan/>[3b. pp.66]
  • Gen. Tringa
    • (Tringa nebularia, Gun.)[4. pp.66]
    • (Tringa ochropus, Lin.)[2b. pp.66]
    • (Tringa flavipes, Gme.)[3. pp.67]
  • Gen Arenaria
    • (Arenaria interpres, Lin.)[1. pp.67]
  • Gen. Himantopus
    • Gambetta (Nap); (Himantopus himantopus, Lin.)[1b. pp.67]
  • Gen. Recurvirostra
    • Pizzo-stuorto (Nap); ((Recurvirostra avosetta, Lin.)[1c. pp.67]
  • Gen. Rallus
    • Gallinella (Nap); (Rallus aquaticus, Lin.)[1. pp.68]
  • Gen. Crex
    • Rre d''e Quaglie (Nap); (Crex crex)[2. pp.68]
  • Gen. Porzana
    • Quaglia marina (Nap); (Porzana porzana, Lin); [3. pp.68]
    • (Porzana pusilla, Pal);[4. pp.68]
  • Gen. Gallinulla
    • (Gallinula chloropus, Lin.);[1. pp. 69]


Nutarelle

[cagna | cagna surgente]
  1. 1 2 3 Fauna del Regno di Napoli. Enumerazione di tutti gli animali che abitano le diverse regioni di questo regno e le acque che le bagnano. Ucelli. 1857.
  2. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42 43 Nommo napulitano scanusciuto
  3. Gusumpaur: Vocabolario ornitologico Napolitano-Italiano. Ad uso de' cacciatori e di chiunque ama conoscere il vero nome de' volatili. Napule. 1874.
  4. 1 2 3 4 5 Popolare.
  5. Rif. muderno.
  6. Di Giacomo, S.: Si stu mierolo mme sesca.
  7. 1 2 Montagna di San Gennaro, paradiso..., dicembre 2013.
  8. Nun se trova int'a crassifecazzione.