Frávela salváteca

'A Wikipedia.
(Redirect 'a Frávëla salvátëca)
Jump to navigation Jump to search

Lazio Coat of Arms.svg Artícule scritte 'n
sud-laziale/cominése

Frávela salváteca
20130504Erdebeeren Schwetzinger Hardt1.jpg
Crassifecazzione scientìfeca
Dëminië Eukaryota
Regn Plantae
Sottërègn Tracheobionta
Superdëvësion Spermatophyta
Dëvësion Magnoliophyta
Class Magnoliopsida
Sottëclass Rosidae
Órdënë Rosales
Famiglia Rosaceae
Tribbù Fragarieae
Sottotribbù Fragariinae
Jènërë Fragaria
Spèc F. vesca
Nommenclatura binommiale
Fragaria vesca
L., 1753

Senuóneme[cagna | cagna surgente]

Potentilla vesca Scop.

Descrezzione[cagna | cagna surgente]

Èrva prènne, áveta 5–20 cm, rádeca de sguinze, fušte fine fine é curte.

Frunne[cagna | cagna surgente]

Suó érte, lònghe quasce comm'a gle scape, che ne pernucce peluse, ovale é tagliate a tré pèzzera. Gle late ngima è vérde cupe, quigle sotte è ghiangaštre é puoche peluse. Štelune aérie, che ne'míttene quasce má le rádeche.

Sciuore[cagna | cagna surgente]

Scape che 1 a 3 sciuore irte (quanne sarave addevendate frutte sarave appise), sèpale triangulare, 5 pètale ghianghe. Sceríscene da abbrile a giugne.

Frutte[cagna | cagna surgente]

Suó achènie nire é peccerigle, spase ngim'a gle recettácule abbettate, suó carnuse, ovale é rusce, é ze štaccane fácele fácele da gle cálece. Tutte quande sse cose mésse anziéme fave la frávela.

Frutte (fávesa bacca)

Addó ze tròva[cagna | cagna surgente]

Ce piace gle pòste a mèsa mbréa, mmiés'a gle favite, le pinéte, le fratte. Crésce da 200 a 1900 (2400) m. Šta a tutte le parte frédde é temberate e l'Eurasia.

Chenfesione[cagna | cagna surgente]

  • Frávela mescata (Fragraria moscata Duchesne) chë tè fušte cchiù ruosse (20-40 cm) e frutte che nen ze štáccane fácele.
  • Frávela vérde (Fragraria viridis Duchesne) che ne'tè gle štelune, le frunne cchiù pelose, pètale ghianghe-gialle, frutte sénza achènie sott'a tutte é che nen ze štáccane fácele da gle cálece.
  • Frávela d'Innia (Duchesnea indica (Andrews) Focke, Fragraria indica Andr., Potentilla indica) che ze rechenosce pecché tè gle pètale gialle.

Use[cagna | cagna surgente]

Mmedecina[cagna | cagna surgente]

La rádeca è bòna comme aperetiva, depurativa é diurèteca é pò èsse addeprate da gl'artrítece, da gle reumátece é da chigle che tiéve la sciáteca é le prète a gle rine.

Le tisane é le frunne gióvane, senza pernucce, suó diurèteche é perguative é suó buone pe cheruà le mmalatíe e gle rine.

Gle decòtte fa remenì gl'appetite, è diurèteche é repelisce gle cuorpe da gl'ácede úrece.

Le frunne puonne èsse addeprate pe preparà mbiaštre condr'a le merròide é le piaje. Trettate ze míttene ngim'a gl'acciésse pezzeliénde.

Cucina[cagna | cagna surgente]

Le tisane e frávela puonne èsse addeprate pure pe seštituì gle tè.

Le frávele suó ne frutte ipecalòreche, dave 27 caluríe pe 100 g, ma attenzione a nen ne magnà truoppe ca ciérte perzune petéssene acchiappà allergíe é freccecarèlle.

Ze chenzúmane frésche é còtte (cerbétte, chembetture, resòlie, sciruppe, vine, suche pe véve é pe acchembagnà la carne).