Regno 'e Romma

'A Wikipedia.
Jump to navigation Jump to search
Regno 'e Romma
Regno 'e Romma – Bannera
(dettaglie)
Regno 'e Romma - Localizzazione
Date ammenistrative
Nomme
cumpreto
Regno 'e Romma
Nomme
ufficiale
ROMA
Lengue
ufficiale
Latino
Lengue
parlate
Latino, Etrusco, Sabbino
Capitale Romma  (14.000 ca. ab. / 550 a.C.)
Puliteca
Forma 'e Stato Regno
Forma 'e
guvierno
Munarchia assuluta
Re 'e Romma lista
Nasceta 753 a.C. cu Rommolo
Causa Funnazzione 'e Romma
Fine 509 a.C. cu Tarquinio 'o Supierbo
Causa Cacciata d' 'e rre
Territorio e populazzione
Bacino
giugrafeco
Latium Vetus
Massima
estensione
fino a 10.000 kmq int'ô VI scieculo a.C.
Religgione e suggità
Religgiune
preminente
Religgione etrusca, religgione sabbina
Religgione 'e
Stato
Religgione rumana
Evoluzzione storica
Preceduto da Primme 'nzediamiente latine
Succeduto da Repubbreca rumana
Ogge parte 'e Italia

'O Regno 'e Romma (in latino REGNVM ROMANVM, o semprecemente ROMA) fuje 'o primmo stato furmato d''a civiletà latina.

Funnato, siconno 'a tradizzione, 'a Rommolo (ca sempe siconno 'a stessa fuje pure 'o funnatore d''a cità 'e Romma) 'o 21 'e abbrile d''o 753 a.C., 'o stato fuje cummannato 'a nu tutale 'e sette rre, fin''â cacciata 'e Tarquinio 'o Supierbo e ll'istituzzione d''a Repubbreca rumana.

Storia[cagna | cagna surgente]

'Nt'â mitologgia rumana se conta ca 'o funnatore d''a cità 'e Romma, Rommolo, se pruclammaje rre subbeto aropp'a l'accisione d''o frate Remmo: funnata 'a cità cu'o nomme sujo, Rommolo ne 'nnirezzaje 'o lemmete sacro, 'o pummerio, e 'nvitaje tutt'e cremmenale, 'e schiave ca se n'avevano fujuto e 'a ggente aselejata, garantenno 'o diritto 'e asilo e pupulanno accussí 'a cità nova. Senza femmene, 'e Rumane affuffajeno chelle d''o populo vicino d''e Sabbine, causanno na guerra 'nfra 'e duje puopole, ca se risulvette cu' na pace e 'o regno junto 'e Rommolo e 'e Titu Tazzio, ca era appunto 'o rre d''e Sabbine.

Romolo spartette 'o populo d''a cità 'nfra chille ca puteveno e nun puteveno cummattere e 'nfra 30 tribbù, 'e Ramnes, 'e Tities e 'e Luceres, e furmaje 'o Senato cu' 100 'nfra 'e perzone cu' cchiù esperienzia ca veneveno d''e famiglie nobbele d''a cità, 'e Patrizzie. Romolo istituette pure 'e Cumizzie Curiate, ca ereno 'a ggente ca avev''a cria' 'e llegge, 'e l'Augurie, ca ereno saciarduote ca rescefraveno 'a vuluntà d''e Dèje guardanno 'o vuolo 'e ll'aucielle.

'O regno 'e Romolo duraje 40 anne, 'nfí a quanno, siconno 'â leggenda, 'o rre fuje pigliato 'ncielo 'nt'a na tempesta e fuje, siconno 'â vuluntà soja, devinezzato cu'o nomme 'e Quirino. A Romolo succedette Numma Pumpilejo: sabbino 'e Cures, Numma era 'o marito 'e Tazzia, 'a figlia 'e Titu Tazzio, e fuje scegliuto pe' mettere fine 'a na disputa 'nfra 'e senature rumane e 'e senature sabbine. Aropp'â morte 'e Rommolo, 'nfatte, 'o guverno d''a cità 'e Romma fuje pigliato d''e senature, ca vuleveno 'mpusta' nu guverno 'e tipo olegarcheco. 'A scarza afficienzia 'e stu guverno, però, purtaje a pruteste d''o populo, e 'e senature avetten''a annummena' a n'atu rre: mente 'e senature rumane vuleveno annummena' rre a Proculo, 'e senature sabbine vuleveno annummena' 'o senatore Velesejo; pe' pute' scegliere, se decidette e fà fa' 'o nomme 'e nu senatore sabbino 'ê senature rumane e viceverza: 'e senature rumane annummenajeno a Numma Pumpilejo, ca era canusciuto p''e virtù e p''a grossa piatate religgiosa soja. 'Ê primme mumiente, 'o sabbino nun vuleva accetta' pe' vvia d''a annummenata ca teneva Romma 'e cità viulenta, ma po' azzettaje aropp'ave' pigliato a l'aruspicio d''e Dèje. Numma Pumpilejo arregnaje pe' 43 anne senza 'e fa' nisciuna guerra, organizzaje 'a cità spartennola a distritte, arrefurmaje 'o calannario facennolo 'e 12 mise siconno chillo solare e facette nummeruse cagnamiente 'ncopp''â religgione: facette fraveca' nu gruosso nummero 'e tiempie, comme a chillo 'e Jano o 'e Vesta, e criaje 'e gionte saciarduotale d''e Flaminije, d''e Puntifece, d''e Vestale e d''e Salii.

'A morte 'e Numma Pumpilejo, ca abbenette pe' cavesa naturale, purtaje 'o Senato rumano a annummena' a Tullo Ustilejo.