Atina Cabbernè

'A Wikipedia.
Jump to navigation Jump to search

Lazio Coat of Arms.svg Artícule scritte 'n
sud-laziale/cominése

Atina Cabbernè

IGT

Atina Cabbernè (pe taliane: Atina Cabernet)
Permesso cu 'o decreto d''o 30/11/2011
Gazzetta Uffeciale d''o n° 295 de gle 20 de deciémbre 2011
Produzzione (uva/ettaro) másseme 80 ql/ha
Produzzione max. cu ll'uva másseme 5.600 létra
Quantetà 'e zùcchero ca nce sta 'int'a ll'uva
Quantetà 'e alcool minema ca nce sta 'int'o vino 12%
Estratto sicco netto minimo 20 g/l
Vitigne cu se po' producere

Cabbernè sauvignon o Cabbernè franghe, míneme 85%

surgiente: Menistero d''e pulitiche agricole

Atina Cabbernè è la deneminazione che ze referisce a ne vine a Denominazione di Origine Controllata predotte a gle chemune d'Atini, Galleniare, Biéglemónde, Pescenische, Sand'Ulía, Aluite, Agnone, Sande Renate, Ucalue, Casale, Casaluiére é Settefrate 'n previngia de Fresenone.

Varietà d'uva che ze puonne addeprà[càgna | càgna surgente]

  • Cabbernè sauvignon e/o Cabbernè franghe, míneme 85%

Puonne chengorre, affin'a ne másseme de gle 15%, ate varietà a váchera néra, no aremátece, che ze puonne cheltevà dénd'a la previngia de Fresenone.

Tècneche de predezzione[càgna | càgna surgente]

Pe le vigne nòve nen ce puonne štà méne de 3.400 pèdeche a èttare. Le forme d'allevamènde che ze puonne addeprà suó a spallèra o condraspallèra. Ne ze puonne addeprà práteche de ferzatura, ma ze pò acquà ndiémbe de sécca. Ze pò preduce la vine sule dénd'a la zzòna DOC, prò suó ammésse eccezziune pe gle chemune vecine.

Caratteríšteche urganelètteche[càgna | càgna surgente]

  • chelore: rusce cchiù o méne fòrte;
  • addore: frettate;
  • sapore: armòneche, chine, assutte, cca vòta ervacee;
  • acedetà tetale mínema: 5,0 g/l.

Zzòna giugráfeca nderessata[càgna | càgna surgente]

Le vine “Atina” è predotte 'n previngia de Fresenone, dénd'a la Vall e Comine é ngim'a le culline tòrne tòrne, ne terretòrie ruosse cchiù o méne 34.000 túmmere (11.350 èttare).

'N cullina trevame terrine che pòca tèrra ngima, calcaree marnuse che tande schèletre, ricche de carvenate de cávece é che la presènza de créta; abballe a tutte, terrine nderessate da chiéme addó ze suó appesate réna é merrune che ne viéve da le mendagne che presènza d’arenarie, calcare marnuse é marne de chelore giallaštre é tessetura glemosa.

Le vigne ze tròvene tra gle 70 é gle 600 m. n.g.m. che pennènza variábbele. Uárdene 'n generale viérze penènde é misijuorne-penènde. “Suó da tògle gle terrine truoppe úmmede o addó gle sole vatte puoche é, 'm particulare, chigle che ze tròvene a le zzòne vecine a gle sciume Mèlfa é Mellarine”.

Gle clima de la zzòna è tembrate che tembratura mèdia annua chembrésa tra gle 12,0 é gle 14,2 °C, viérne assá fridde che tembratura mèdia d'ogne juorne cchiù bassa de 10 °C pe 4-5 misce é tembratura media mínema de gle mése cchiù fridde tra 0,1 é 2,º C. Le precepetaziune mèdie annue suó assá abbendande, chembrése tra gle 1.234 é gl 1.606 mm, chiòve pure a la štaggione pe 123-160 mm ndutte.

Chembenènne gle tipe de terréne che gle clima n'èsce ne vine rusce che na materazione fenòleca é ne rappòrte tra zúcchere é ácede pruopia buone, é ne vine ghianghe assá mbrefemate pebbía de la predezzione de ne sacche de precherzórera aremátece. Ze recácciane allescì vine de ruosse prègge.

Štòria[càgna | càgna surgente]

Attraviérze tanda decumendazione è pessíbele secutà, sècule òppe sècule, la cheltevazione de la vite dénd'a la Vall de Comine. Le prime teštemenianze reságlene a gle geòrgece latine. Dénd'a menaštiére de la zzòna (particularménde chigle benedettine) suó cunzervate gle štremiénde che tráttene de le vigne de l'èpeca medievale.

Giuanne Páule Mattía Castrucci, dénd'a la Descrizione del Ducato d'Alvito nel Regno di Napoli in Campagna felice (1632), gle descrive accuscì:

Collabora a Wikiquote « …raziuse é piacévule cuogle chine d’alberite, é vigne, é ate chiande, che puórtene tande é deleziuse frutte é assá doce vine… »

Ate teštemenianze ze truóvene dénd'a gle “Dezziunarie gegráfeche-raggenate de gle Rrègne e Nápule” (1797) de Lerènze Giustiniani, dénd'a la Corografia dell'Italia (1833) de gle Rampoldi é dénd'a gle «Giurnale de sciènze mèdeche» (1848).

Derande gle siécule XIX é XX la veticheltura de la valle cagnétte ne muare. Nfatte, affiangh'a l'andiche varietà cheltevate, pe mane de Pasquale Visocchi, famuse agròneme d'Atina, suó štate pertate parécchie varietà frangése, sía a uaghe ghianghe ch'a uaghe rusce, che cheštetuíscene oramá la base de l’enoleggía pe tutta la Valle e Comine.

Prima de gle desceplenare che tenéme mo, ssa DOC éva štata:

  • Apprevata che DM 26.04.1999, G.U. 103 - 05.05.1999
  • Cagnata che DM 02.08.2011, G.U. 203 - 01.09.2011

Vuce currelate[càgna | càgna surgente]