Brunei

Dda Wikipedia.
Vaje a: navigazione, truova
Nuvola filesystems trashcan full.png Pe' faore scancellate 'sta rrobba

Please delete / Löschen sie bitte / Cancellate prego / Supprimez s'il vous plaît / Borrade por favor / Пожалуйста, удалите
Mutivo: Traduzione automatica senza scrupolo.

Exquisite-kwrite.png

Chist'articulo nun è stato traduciuto cumpretamente. Si tenite genio, 'o putisseve fà pure vuje. Grazzie assaje! ... Ma nunn'ausate metode tipo Babelfish.

Flag of Brunei.svg

o' Sultanàt ro' Bruneì (ufficialmènt indicàt comm Nagarà Bruneì Darussalàm, ciòè Statò ro' Bruneì, Dimorà ra' Pacè) o semplicemènt Bruneì, è nu' Statò riccò e' petroliò situàt sullisòl ro' Borneò, into sud-èst asiaticò. Ad ecceziòn ra' costà affacciàt ncopp'o' Mar Cinesè Meridionalè, confìn cu a' Malesià.

Il Bruneì è nu' dei paesì membrì dellASEAN.

Énnece

Storià [càgna]

S narrà ca' o' primò insediamènt statàl e' nu' certò rilièv in Bruneì fu costituìt dal Reamè e' Vijayapurà, importànt già into VII secolò e costituìt ra gentì e' stirpè indianà. Ciò è attestàt ra antìch documènt cinesì ed arabì. into X secolò chistu statò fu soppiantàt dal Reamè e' Po-nì, ca' into XIV secolò decàdd sott' o' dominiò dellImpèr Giavanès e' Majapahìt, comm attèst o' librò storico-epìc Nagarakertagamà. o' Po-nì divènn allorà cchiu' piccolò, coincidènt praticamènt cu lattuàl Bruneì. Allinfluènz indianà, mediàt ra e' gentì ro' Borneò, si sommò in chistu periòd linfluènz cinesè, fìnché vi fu a' definitìv conversiòn allislamìsm e a' suoì costumì, ivi giuntì dal Regnò Islamìc e' Malacca.

Propriò a' finè ro' XIV secolò si ha a' fondaziòn ro' Sultanàt Islamìc ro' Bruneì. sicond a' mitologià ro' Syaìr Awàng Semaùn, poemà epicò nazionalè, levènt fu miracolosò: o' fondatòr ra' Dinastià, Dewà Emàs Kayangàn, fusse appàrs all'intrasatte comm nu' miso ro' cielò, convertènd o' popolò allIslàm e divenènd o' primò Sultanò. int'e' primì tre secolì e' vità, o' Sultanàt fu, si dirèbb in termìn modernì, na' monarchià costituzionalè: infàtt o' Sultàn nun esercitàv direttamènt o' poterè legislativò, riservàt esclusivamènt o' Consigliò dei Principì, ed avevà compìt eminentemènt esecutìv e religiosì. Lètà dellòr e' chistu periòd si può collocàr durànt o' regnò ro' quintò Sultanò, Bolkiàh (1485-1521), o' qualè riùscì a sviluppàr o' massìm e' attivìtà commerciàl a ffa' diventàr o' Bruneì centrò e' smistamènt e' mercì tra Cinà, Indià e Paesì europeì. Eglì riùscì altrèsì ad estendèr e' suoì dominì a tuttò o' Borneò settentrionàl (Sabàh e Sarawàk) e perfìn e' Filippine.

Nèl XVI secolò iniziaròn proficuì scambì e relaziòn cu Portoghès e Britannicì, e' qualì divennèr via via e' principàl interlocutòr commerciàl ro' Paesè. o' contrariò pessìm furonò e' rappòrt cu e' Spagnolì, coi qualì o' Sultanàt combàtté a lungò ppe o' dominiò sullè Filippinè, o' finè perdùt già a' finè ro' XVI secolo.

Intànt into XVII secolò o' Sultanàt ro' Bruneì si trasformàv in sensò assolutisticò, altrèsì incrementànd a' connotaziòn religiòs islamicà. o' Sultàn riuscìv infàtt ad assumèr pure nu' poterè legislatìv dirètt a scapìt ro' Consigliò dei Principì, ca' fu o' finè scioltò. into XVIII secolò e' Sultàn strinsèr pattì importànt coi Britannicì, optànd senzàltr ppe a' lorò protezionè, rifiutànd dunquè e' stringèr alleànz cu e' Indiè Olandesì. In particolàr into XIX secolò ottimì furonò e' rappòrt col vicinò Maragìà biancò ro' Sarawàk Jamès Brookè e cu tuttì e' Governatòr Britannìc Malesì.

Il Sultanàt fu sempe gelosò ra' proprià autonomià e int'e' secolì XIX e XX fu sempe attènt a nun esserè eccessivamènt inclùs neglì affarì malesì, salvaguardànd in particolàr a' proprià funziòn e' avampòst islamìc in Asia.

Còn a' secònd uerra mondialè, o' Bruneì fu occupàt dai Giapponès (1941-45), poìché ricadèv nellareà dinfluènz rivendicàt dai nipponìc nellAsià Sud-Orientalè. o' Sultàn rifiùtò pèrò a' proteziòn nipponicà, manifestànd a' proprià fedèltà a' Britannicì. chisti ultimì ne cacciaròn accussì e' nipponìc into 1945, ripristinànd o' propeto Protettoratò.

Il Protettoràt si dotò into 1959 e' na' costituziòn ca' proclamàv a' compiùt autonomià internà. into 1962 si assìsté a nu' infruttuòs tentatìv e' instauràr a' monarchià costituzionàl attravèrs eleziòn parlamentarì: a' maggiorànz ra' popolaziòn optò nettamènt ppe a' monarchià assolutà. Parallelamentè, neglì annì 60, si rifiùtò e' trasi' a far partè ra' neonàt Federaziòn e' Malesià, mantenènd o' Protettoràt autonomo.

Nèl 1967 o' sultàn abdìcò in favorè ro' figlie primogenitò, Hassanàl Bolkiàh, attuàl Sultàn (il 29° ra' fondaziòn ro' Sultanatò) ca' into 1984 proclamàv a' chiena indipendènz nellambìt dellImpèr britannicò. Durànt o' suo regnò si è assistìt ad na' modernizzaziòn ra' struttùr ra' monarchià religiòs assolùt e' stampò feudalè, trasformànd a' cortè, compòst ra ministrì, familiàr e dignitarì, in organò amministratìv centralizzato.

Geografià [càgna]

LocationBrunei.png

Il pais si costituìsc essenzialmènt dùn pianòr costièr assaì umidò (55% ro' territoriò). o' restò è invecè montagnosò, in particolàr ad èst, aro' si raggiungòn e' 1.850 m cu o' Montè Bukìt Pagòn. o' territoriò è essenzialmènt forestàl (85% ra' superficiè) e solcàt ra duje fiumì importantì: o' Tembròng e soprattùtt o' Sungaì Belaìt, lungò 206 km.

Popolazionè [càgna]

Il pais contà 365.251 abitànt (2004), cu na' densìtà medià e' 69 abitànt ppe km² e nu' tassò e' urbanizzaziòn ro' 73%.

Letnià principàl è a' Malesè (66%); seguòn e' Cinesì (11%); o' restò è ra suddividèrs tra Biànch Anglosassonì, Indianì, Indonesianì, piccòl etniè indigèn ro' Borneò e infinè meticci.

Religionè [càgna]

L religiòn ufficiàl dellò Statò è lIslamìsm sunnità, praticàt dal 67% ra' popolazionè, o' cui vertìc è o' Sultanò. a' pratìc re' altrè religiòn è sottopòst a moltì limitì e restrizionì, e' cristiàn song discriminatì, e labbandòn ra' religiòn islamìc è punibìl cu a' penà capitalè. o' restò ra' popolaziòn è Cristiàn (anzitùtt Cattolicì, poi Anglicàn e Protestantì); Buddistà; Animista.

Linguà [càgna]

L linguà nazionàl è o' malesè, ma vienè utilizzàt pure linglese.

Economia [càgna]

Leconomià si basà essenzialmènt ncopp'o' petroliò, sfruttàt sin dal 1929. Ciò ha permèss o' pais e' raggiungèr na' considerevòl ricchezzà. o' Statò si è infàtt potutò permettèr e' nun richiedèr alcunà impòst o tassà a' proprì suddìt e e' rendèr totalmènt gratuìt e' sistèm scolastìc e sanitariò, senzà ca' ciò abbià incisò in modò eccessìv ncopp'o' bilanciò. ppe a' bassà imposiziòn fiscàl attuàt ed, in particolarè, ppe lassènz e' normè e misurè restrittìv e' contròll ncopp'o' versànt re' transaziòn finanziariè, Bruneì è statò annoveràt tra e' cosiddètt "paradìs fiscalì". Infàtt (unitamènt e' Filippinè, Isolè Coòk, Liberià, Isolè Marshàll, Montserràt, Naurù, Niuè, Panamà, Vanuatù, Belizè, Costà Ricà, Guatemàl e Uruguày) rientràv int'e' 14 giurisdiziòn chè, in basè allultìm Rappòrt ro' giugnò 2010 dellOrganizzaziòn cu sedè a Parigì, nata vota figuràn int'a' cosiddètt listà grigià dèllOcs sott' a' vocè tax havèn e centrì finanziarì. Anchè, o' sistèm fiscàl italianò, col Decrèt Ministeriàl 04/05/1999, ha inserìt o' Bruneì tra e' Statì o Territòr aventì nu' regimè fiscàl privilegiatò, cosiddètt Blàck Lìst o listà nerà, ponènd quindì limitaziòn fiscàl a' rappòrt economìc commerciàl ca' si intrattengòn tra e' aziènd italiàn ed e' soggètt ubicàt in talè territorio.

Dàl 3 settèmbr 2010 o' Bruneì è asciuto ra' cosiddètt Blàck Lìst ppe trasi' int'a' Whitè Lìst o listà biancà in cui figuràn 75 Paesì ca' rispettàn e' standàrd internazionàl fissàt in sedè Ocsè. o' Bruneì ha, infattì, stipulàt almenò 12 accòrd confòrm a' canonì concordàt dàllOCSE